نسبت امیرکبیر و توسعه امروز ایران

✍ دکتر میثم رشنو

هر چه عمق شخصیتی و سطح تفکر انسانی بالاتر باشد، در بزنگاه و مقطعی که زمام امور را بدست می گیرد، تأثیر گذاری و کارآمدی بمراتب بالاتری در مقایسه با افراد معمولی خواهد داشت. در واقع بخش انکار ناپذیری از قدرتِ مدیریت، ذاتی است.

مورخین، پژوهشگران و سیاستمداران ایرانی و خارجی، در تحلیل و بررسی ابعاد شخصیّت فردی و اجتماعی و مدیریتی میرزا محمد تقی خان فراهانی (امیرکبیر)، با تعابیری همچون: کاریزما (فرّه مند)، نخبه، قاطع، سخت کوش، برنامه ریز، میهن دوست، تحوّل خواه، دارای تدبیر و هوش سیاسی بالا، معمار ایران نوین، اصلاحگر نظام اداری و سیاسی کشور، پایه گذار نظام آموزشی جدید و توسعه گرا، ترسیم کننده نقشه سیاسی کشور بر اصل سیاست موازنه منفی و تلاش در حفظ استقلال و منافع ملّی ایران و مقابله با زیاده خواهی های خارجی (روس و انگلیس) و در یک جمله “مردی که از منظر فکری و وسعت اندیشه از مردمان عصر خود جلوتر بوده است” . یاد می کنند.

با تمامی اوصاف ذکر شده،امیرکبیر مانند تمامی شخصیت ها، در روش های اجرای سیاست‌هایش خالی از خطا و نقد و اشکال نبوده و صد البته این مهم بسیار طبیعی و پذیرفتنی است.

آن چه تاکنون ذکر شد  همه شرح  تاریخ بود که در جای خود بسی ارزشمند و مهم است.اما امروز ما نیازمند خوانش و درک  جدیدی از شخصیت امیرکبیر و هرعامل و پدیده به همان وسعت اهمیت و “نسبت آن با توسعه امروز ایران هستیم.”به بیان دیگر هر مسئله مهمی را می بایست با عیار توسعه کشور محک بزنیم و ببینیم در توسعه کشور چه تأثيري میتواند داشته باشد.در واقع کارکرد آن را با توسعه ایران “همزاد پنداری”کنیم.

به عبارت دیگر، اگر امیرکبیر در بین ما بود برای توسعه کشور چه برنامه هایی ارائه می داد?.اگر با تمامی مسائل از هر حیث, با حساسیت و  میزان تأثيري که بر فرآیند توسعه کشور میگذارند,به قضاوت بنشینیم، به قطع و یقین به نتایج بهتری خواهیم رسید.